Relacja z Debaty Naukowej ,,Przystanek Niepodległa”

28 listopada br. w godzinach od 11.00 do 13.00 w filii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Piotrkowie Trybunalskim odbyła się debata naukowa pt. ,,Przystanek Niepodległa”. Wzięli w niej udział   przedstawiciele nauk humanistycznych i społecznych. Punktem wyjścia do dyskusji była refleksja nad różnymi aspektami odzyskania niepodległości w 1918 r. oraz nad procesami jej ugruntowywania wśród Polaków.

Rozmowę poprzedziło wręczenie wyróżnień oraz nagród w konkursie ,,Co zrobiłbym na miejscu Józefa Piłsudskiego 11 listopada 1918 roku?” Trzecie miejsce otrzymała Marietta Letycja Barańska Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 im. Obrońców Westerplatte ze Zduńskiej Woli za poruszanie tematu innej konfiguracji sojuszy w trakcie I wojny światowej. Eryk Salomon z Zespołu Szkół i Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych Nr 3 im. Władysława Stanisława Reymonta  w Piotrkowie Trybunalskim otrzymał drugie miejsce za pracę, uwzględniającą krytyczne podejście do struktur władzy, program społeczny czy ciekawą próbę odwrócenia historii II Rzeczypospolitej. Zwycięzca konkursu- Michał Skolimowski z I Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza w Koluszkach, przedstawił historię opowiedzianą w pierwszej osobie przy dobrym określeniu tamtejszych warunków politycznych. Pokusił się on również o wymyślenie wątku udanego zamachu na Romana Dmowskiego czy stworzenie baz Ligi Narodów na wschodzie II RP. W imieniu organizatorów nagrody wręczył przewodniczący jury dr Michał Rulski oraz dziekan Wydziału Filologiczno-Historycznego dr hab. Jacek Bonarek. Własne podarunki przekazała obecna na wydarzeniu pani poseł RP Małgorzata Janowska. Obecni byli niemalże wszyscy uczestnicy konkursu wraz ze swoimi nauczycielami, reprezentujący szkoły średnie z województwa łódzkiego.

Debatę poprowadził doktor nauk politycznych Konrad Henning. Pierwszy referat wygłosił historyk, profesor UJK dr hab. Marek Dutkiewicz na temat ,,Sił i środków do odzyskania niepodległości”. Ukazał w nim oddolny zryw społeczny i militarny Polaków, jaki był konieczny do wybicia się na niezależność oraz ustabilizowania sytuacji w odradzającej się Rzeczypospolitej. Zwrócił przy tym uwagę na trud poniesiony przez ówczesnych rodaków w imię realizacji marzeń o niepodległym państwie. Obecnym na sali uczniom przekazał również uwagi metodologiczne co do badań historycznych, tak by usprawnić ich umiejętności opisywania i rozumienia przeszłości.

Politolog dr hab. Jacek Reginia-Zacharski, profesor UŁ wygłosił prelekcję pt. ,,Dlaczego Niepodległość udała się Polsce a nie Ukrainie?”, nakreślając pozycję narodu ukraińskiego w chwili zakończenia I wojny światowej oraz zachowanie kształtujących się władz II RP do tej kwestii. Istotnym było tutaj ukazanie zależności geostrategicznych na początku XX w., determinujących przyszłość Polaków oraz Ukraińców. Uzupełnieniem wątku polityki zagranicznej oraz właściwych sojuszy był referat profesora UJK dr. hab. Arkadiusza Adamczyka na temat ,,Otoczenia międzynarodowego wobec sprawy polskiej”. Było to przedstawienie europejskiej czy też światowej układanki geopolitycznej z tamtego okresu, wraz z próbą umocowania w niej sprawy polskiej.  Profesor skupił się również na wysiłku naszej dyplomacji oraz kierunkach w polityce międzynarodowej, jakie powinny być obrane, by zapewnić nam niepodległość oraz bezpieczeństwo. W dyskusji pomiędzy prelegentami starano się właściwie zbalansować czynniki wewnętrzne oraz zewnętrzne, które przyczyniły się do odzyskania przez Polskę niepodległości oraz ocenić znaczenie danych decyzji politycznych z tamtego okresu.

Konferencja, wraz z oficjalnym ogłoszeniem wyników konkursu, idealnie wkomponowała się w zakończenie inicjatywy Listopadowa Duma, potwierdzając zaangażowanie różnych grup wiekowych, szkół, ośrodków akademickich orz decydentów w poznawanie i propagowanie nastrojów społecznych i politycznych w dwudziestoleciu międzywojennym.

 

Relacja z Koncertu Patriotycznego „Listopadowa Duma”

27 listopada br. w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej odbył się Koncert Patriotyczny Listopadowa Duma. Głównymi artystkami, wykonującymi utwory autorstwa Fryderyka Chopina, Jana Ignacego Paderewskiego, Kazimiery Iłłakowiczówny czy Adama Mickiewicza była śpiewaczka Barbara Rogala oraz pianistka Dobrochna Jachowicz- Zakrzewska.

Przedstawiona słuchaczom warstwa muzyczna oraz liryczna została uzupełniona przez wybrane teksty autorstwa Henryka Józewskiego, byłego wojewody wołyńskiego i łódzkiego. Pochodzą one z Kultury Paryskiej oraz Zeszytów Historycznych, wydawanych przez Instytut Literacki w Paryżu. Dotyczyły one opisów Łodzi, kwestii przemijania oraz odnajdywania się we wspólnocie oraz utrzymywania polskości w sercach społeczeństwa, będącego pod jarzmem zaborów. Dzięki temu uczestnicy mogli uzupełnić swoją wiedzę historyczną na temat okresu odzyskiwania przez Polskę niepodległości, a cały koncert zyskał jednego bohatera, zapomnianego przez opinię publiczną. Warstwę merytoryczną przygotował dr Michał Rulski, a wygłosili ją: pisarka i poetka Jolanta Sowińska-Gogacz, kulturoznawca oraz łódzki aktor Marek Cichucki.

W wydarzeniu tym wzięły udział ponad 120 osób w szerokim przedziale wiekowym. Organizatorzy pomogli również w transporcie osób niepełnosprawnych. Sprawozdanie z tego wydarzenia przygotował łódzki oddział Telewizji Polskiej.

Relacja z prelekcji filmu w Parafii Najświętszego Serca Jezusowego w Tomaszowie Mazowieckim

7 listopada 2017 r. o godzinie 15.00 w domu parafialnym Parafii Najświętszego Serca Jezusowego w Tomaszowie Mazowieckim odbyła się kolejna prelekcja filmu ,,Zaufany Piłsudskiego” wraz ze spotkaniem z autorami Jolantą Kessler- Chojecką oraz producentem Mirosławem Chojeckim. Pomimo małej liczby uczestników, spotkanie o historii Henryka Józewskiego przebiegało na wysokim poziomie merytorycznym. Była to zasługa przedstawiciela tutejszej szkoły podstawowej, który to nakierował dyskusję na tory historii Tomaszowa Mazowieckiego oraz działalności Józewskiego jako wojewody łódzkiego pod koniec jego kariery politycznej. Sprawozdanie z tego spotkania przygotował portal NaszTomaszów.pl.

Relacja ze Szkoły Podstawowej, Gimnazjum i Liceum im bł. A Pankiewicza OO Bernardynów

7 listopada o godzinie 10.00 w Szkole Podstawowej Gimnazjum i Liceum im bł. A Pankiewicza OO Bernardynów w Łodzi odbyła się kolejna prelekcja filmu ,,Zaufany Piłsudskiego”, adresowana dla uczniów tamtejszego gimnazjum oraz liceum. Młodzież z tej kategorii wiekowej, przy wcześniejszym przygotowaniu przez tamtejszych nauczycieli, mogła zrozumieć treści zawarte w filmie oraz aktywnie partycypować w spotkaniu z panią reżyser Jolantą Kessler- Chojecką oraz producentem Mirosławem Chojeckim. Prowadzący dyskusję dr Michał Rulski poprosił autorów o przedstawienie, dlaczego taka postać historyczna stała się bohaterem ich działa. Z kolei uczniowie byli bardzo zainteresowani procesem powstawania takiego filmu historycznego i dokumentalnego, pytając jakie nastroje towarzyszyły autorom podczas pracy nad takim projektem oraz czy lepiej jest znać osobę, o której tworzy się film? Pani reżyser mówiła o swojej fascynacji malarstwem Henryka Józewskiego oraz jego plastycznym postrzeganiu rzeczywistości. Przyznała przy tym, iż brak osobistych kontaktów z bohaterem filmu dokumentalnego pozwala na obiektywniejsze przyjrzenie się jego historii.

Producent Chojecki podkreślił, iż minister Józewski może być idealnym przykładem do naśladowania z racji jego ciągłej gotowości do pracy dla dobra  II Rzeczypospolitej. Obecnie, potrzeba takiej postawy na rzecz obecnej Polski, już 99 lat po odzyskaniu przez nią niepodległości. Kadra pedagogiczna poruszyła wątek reakcji byłego wojewody wołyńskiego na wieść o przeprowadzeniu rzezi polskiej mniejszości na tym terenie. Dla zebranych uczniów istotnym było ukazanie również etapów pracy nad filmem i wybraniem właściwych fragmentów życiorysu danej postaci historycznej. Autorzy, opowiadając o pracy nad materiałami Kultury Paryskiej, starych materiałów wideo czy z ekspertami wypowiadającymi się w filmie mogli nakierować młodych ludzi na przeprowadzenie indywidualnych badań historycznych, kształtujących przy tym ich postawy patriotyczne.

Relacja z seminarium duchownego

6 listopada o godzinie 19.00 w Wyższym Seminarium Duchownym w Łodzi odbyła się projekcja filmu ,,Zaufany Piłsudskiego”, która zebrała nie tylko kleryków, ale i zainteresowane osoby z różnych grup wiekowych. Widzowie mogli zapoznać się z historią Henryka Józewskiego, byłego ministra spraw wewnętrznych, wojewody wołyńskiego i łódzkiego, a przede wszystkim szefa gabinetu marszałka Józefa Piłsudskiego. Po emisji odbyło się spotkanie z panią reżyser Jolantą Kessler- Chojecką oraz producentem Mirosławem Chojeckim, które poprowadził dr Michał Rulski. Jego pierwsze pytanie dotyczyło okoliczności powstania tego filmu oraz dlaczego autorzy wybrali akurat tego bohatera z II RP? Przyznali, iż otrzymali już gotowy scenariusz, musieli zatem popracować nad materiałami oraz z wybranymi naukowcami.

Prowadzący poruszył też wątek wykorzystania tego filmu, a także osoby ministra Józewskiego w polepszeniu oddolnych relacji polsko- ukraińskich, ukazując wspólny wysiłek obydwu narodów w dwudziestoleciu międzywojennym, oraz tworząc podstawy dla dyplomacji publicznej RP. W sposób naturalny pojawił się tutaj również wątek ludobójstwa na Wołyniu oraz jak należy interpretować obecne zachowanie strony ukraińskiej, negujące prawdziwą wersję historii. Nastroje z dwudziestolecia międzywojennego, wraz działalnością wojewody Józewskiego można by zatem przedstawiać jako przykład pokojowego współistnienia obydwu narodów, a samego szefa gabinetu Piłsudskiego oraz ministra w rządzie Ukraińskiej Republiki Ludowej obrać za symbol dialogu pomiędzy Polakami a Ukraińcami.

To spotkanie udowodniło, iż by prawidłowo zrozumieć wydarzenia z obecnego dyskursu międzynarodowego oraz z II wojny światowej należy zapoznać się z procesem kształtowania II RP oraz wyzwaniami, z jakimi ona musiała się zmierzyć. W wydarzeniu tym wzięło udział około 50 osób. Swoją relację przygotowała również TVP 3 Łódź.

Relacja ze spaceru edukacyjnego „Śladami Łódzkiej Niepodległej”

12 listopada 2017 r.  odbył się spacer edukacyjny po Starym Cmentarzu w Łodzi, organizowany również jako coroczne wydarzenie Tygodnia Patriotycznego. Osoby partycypujące w tym wydarzeniu były oprowadzane przez Dariusza Nowińskiego ze Związku Strzeleckiego i Społecznego Komitetu Pamięci Józefa Piłsudskiego oraz prezesa Towarzystwa Opieki nad Starym Cmentarzem Cezarego Pawlaka. Każdy z uczestników otrzymał przewodnik, przygotowany przez pana Nowińskiego, a chętni mogli uzupełniać tzw. karty pracy, na których były przygotowane pytania dotyczące miejsc z tego spaceru. Wszystko rozpoczęło się obok grobu rodziny Danielewiczów, z której wywodził się Józef Danielewicz, poległy 24 lutego 1963 r. w bitwie pod Dobrą.

Ideą było ukazanie wątków niepodległościowych na najstarszej łódzkiej metropolii, przedstawiając przy tym bohaterów polskich, pochowanych na części katolickiej, prawosławnej oraz protestanckiej. Podczas tego wydarzenia przypomniano postaci walczące o wolną Polskę podczas powstań narodowych, formowania się II Rzeczypospolitej czy w okresie II wojny światowej. Szczątki takich osób zostały specjalnie przeniesione na Cmentarz Stary, jak miało to miejsce w przypadku pochowania lokalnego działacza Polskiej Partii Socjalistycznej Aleksandra Napiórkowskiego. Zginął on podczas szarszy ułanów na pozycje bolszewickie pod Ciechanowem. Na jego pomniku zjadają się elementy wykonane przez rzeźbiarza Władysława Czapińskiego, czyli czapka ułańska, płaskorzeźba ukazująca śmierć Napiórkowskiego oraz szabla i symbol PPS. Taka postać ukazuje, iż o wolną i niezależną Polskę walczyły osoby z większości ugrupowań politycznych oraz reprezentujący różne nurty polityczne.

Uczestnicy odwiedzili charakterystyczne kwatery oraz aleje, gdzie spoczywają bohaterowie danych wydarzeń, istotnych dla dziejów narodu polskiego. Za taką mogiłę można uznać grób rodziny Piotrowiczów, gdzie spoczywa małżeństwo Konstantego oraz Marii. Żona zginęła w bitwie nad Dobrą 24 lutego 1983 r. W tej samej bitwie brał udział również Anastazy Bitdorf jako setnik kosynierów. Grób jego rodziny, podobnie jak Piotrowiczów, znajduje się w kwaterze 10. Co ciekawe, dopiero w 1916 r. gdy Łódź została zdobyta przez Niemców, można było postawić pomniki upamiętniające powstańców z 1963-1964.

W 3 kwaterze zasłużonych, spacerowicze odwiedzili gród rodzinny, gdzie spoczywa Andrzej Rosicki, prezydent Łodzi z okresu powstania styczniowego, który nieoficjalnie wspierał ten zryw niepodległościowy. Z kolei Jerzy Rosicki był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej i uczestnikiem wojny polsko- bolszewickiej. Następnie zrobił karierę urzędnika średniego szczebla, będąc starostą powiatu łaskiego i piotrkowskiego w okresie międzywojennym. Zapalono również znicze na grobie Edmunda Rajpolda. Był on dowódcą batalionu obrony narodowej oraz komendantem obwodu związku strzeleckiego w Wieluniu. We wrześniu 1939 r. brał czynny udział w walkach nad Wartą, w wyniku których trafił następnie do niewoli. Po 1945 r. był aresztowany i prześladowany jako sanacyjny oficer. Nie zapisał się do PZPR i nie chciał walczyć z podziemiem antykomunistycznym.

Następnie uczestnicy tego wydarzenia odwiedzili aleję powstańców styczniowego, którzy nie zginęli podczas tego zrywu niepodległościowego. Pojawia się tutaj wątek nie tylko ich odpowiedniego pochówku z honorami, lecz upamiętnienia jeszcze za życia w czasach II RP. Co ciekawe, Józef Piłsudski wychował się w duchu powstańczym, jego ojciec walczył na Żmudzi. Sentyment do tego okresu wyraził ustanawiając specjalny mundur dla powstańców z czapką rogatywką, wraz z awansowaniem wszystkich powstańców do stopni oficerskich. W Łodzi ostatni powstaniec zmarł po śmierci marszałka. Z kolei na części ewangelickiej, uczestnicy spaceru odwiedzili grób Stefana Linke, plutonowego POW, pośmiertnie odznaczonego Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari.

Takie wydarzenia edukacyjne pokazują, jak ważna jest polityka historyczna dla zrozumienia postaw naszych bohaterów oraz zrozumieć, dlaczego i jak zginęli, jakie były ich losy. Bez tego nie będzie można szerzyć idei patriotycznych w oparciu o pozytywne przykłady z naszej historii.