Relacja z Debaty Naukowej ,,Przystanek Niepodległa”

28 listopada br. w godzinach od 11.00 do 13.00 w filii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Piotrkowie Trybunalskim odbyła się debata naukowa pt. ,,Przystanek Niepodległa”. Wzięli w niej udział   przedstawiciele nauk humanistycznych i społecznych. Punktem wyjścia do dyskusji była refleksja nad różnymi aspektami odzyskania niepodległości w 1918 r. oraz nad procesami jej ugruntowywania wśród Polaków.

Rozmowę poprzedziło wręczenie wyróżnień oraz nagród w konkursie ,,Co zrobiłbym na miejscu Józefa Piłsudskiego 11 listopada 1918 roku?” Trzecie miejsce otrzymała Marietta Letycja Barańska Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 im. Obrońców Westerplatte ze Zduńskiej Woli za poruszanie tematu innej konfiguracji sojuszy w trakcie I wojny światowej. Eryk Salomon z Zespołu Szkół i Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych Nr 3 im. Władysława Stanisława Reymonta  w Piotrkowie Trybunalskim otrzymał drugie miejsce za pracę, uwzględniającą krytyczne podejście do struktur władzy, program społeczny czy ciekawą próbę odwrócenia historii II Rzeczypospolitej. Zwycięzca konkursu- Michał Skolimowski z I Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza w Koluszkach, przedstawił historię opowiedzianą w pierwszej osobie przy dobrym określeniu tamtejszych warunków politycznych. Pokusił się on również o wymyślenie wątku udanego zamachu na Romana Dmowskiego czy stworzenie baz Ligi Narodów na wschodzie II RP. W imieniu organizatorów nagrody wręczył przewodniczący jury dr Michał Rulski oraz dziekan Wydziału Filologiczno-Historycznego dr hab. Jacek Bonarek. Własne podarunki przekazała obecna na wydarzeniu pani poseł RP Małgorzata Janowska. Obecni byli niemalże wszyscy uczestnicy konkursu wraz ze swoimi nauczycielami, reprezentujący szkoły średnie z województwa łódzkiego.

Debatę poprowadził doktor nauk politycznych Konrad Henning. Pierwszy referat wygłosił historyk, profesor UJK dr hab. Marek Dutkiewicz na temat ,,Sił i środków do odzyskania niepodległości”. Ukazał w nim oddolny zryw społeczny i militarny Polaków, jaki był konieczny do wybicia się na niezależność oraz ustabilizowania sytuacji w odradzającej się Rzeczypospolitej. Zwrócił przy tym uwagę na trud poniesiony przez ówczesnych rodaków w imię realizacji marzeń o niepodległym państwie. Obecnym na sali uczniom przekazał również uwagi metodologiczne co do badań historycznych, tak by usprawnić ich umiejętności opisywania i rozumienia przeszłości.

Politolog dr hab. Jacek Reginia-Zacharski, profesor UŁ wygłosił prelekcję pt. ,,Dlaczego Niepodległość udała się Polsce a nie Ukrainie?”, nakreślając pozycję narodu ukraińskiego w chwili zakończenia I wojny światowej oraz zachowanie kształtujących się władz II RP do tej kwestii. Istotnym było tutaj ukazanie zależności geostrategicznych na początku XX w., determinujących przyszłość Polaków oraz Ukraińców. Uzupełnieniem wątku polityki zagranicznej oraz właściwych sojuszy był referat profesora UJK dr. hab. Arkadiusza Adamczyka na temat ,,Otoczenia międzynarodowego wobec sprawy polskiej”. Było to przedstawienie europejskiej czy też światowej układanki geopolitycznej z tamtego okresu, wraz z próbą umocowania w niej sprawy polskiej.  Profesor skupił się również na wysiłku naszej dyplomacji oraz kierunkach w polityce międzynarodowej, jakie powinny być obrane, by zapewnić nam niepodległość oraz bezpieczeństwo. W dyskusji pomiędzy prelegentami starano się właściwie zbalansować czynniki wewnętrzne oraz zewnętrzne, które przyczyniły się do odzyskania przez Polskę niepodległości oraz ocenić znaczenie danych decyzji politycznych z tamtego okresu.

Konferencja, wraz z oficjalnym ogłoszeniem wyników konkursu, idealnie wkomponowała się w zakończenie inicjatywy Listopadowa Duma, potwierdzając zaangażowanie różnych grup wiekowych, szkół, ośrodków akademickich orz decydentów w poznawanie i propagowanie nastrojów społecznych i politycznych w dwudziestoleciu międzywojennym.